Structuur

Dit wordt het meest ingewikkelde blogje ever, denk ik. Omdat ik iets vind waarvan ik het me afvraag of het me lukt het duidelijk te maken. Iets waar ik me al lang over opwindt. En dat is over hoe mensen omgaan met het woord STRUCTUUR!

Waarom ik me daar zo over opwind? Er is een deel van de mensheid die structuur opvat als: alles gaat op de geplande tijd op de geplande manier. En dat deel van de mensheid vindt het heel fijn als alles ook daadwerkelijk op de geplande tijd op de geplande manier gaat. En dat deel van de mensheid denkt zelfs dat die vorm van structuur goed is, voor iedereen en altijd. En dat deel van de mensheid gaat dan schema’s maken met bijbehorende picto’s voor de kids, een berg aan zoom-sessies plannen voor alle collega’s, notulen uitwerken zodat er echt geen speld tussen te krijgen is wie wat wanneer waar en hoe moet doen.

En ik heb daar een dubbel gevoel bij hoor, want ergens zit er wel iets in mij dat zou willen dat mijn leven zo in elkaar zat. Lekker overzichtelijk! En aan de andere kant is het zo niet mijn aard, ik zou er knettergek van worden als ik zo zou moeten leven.

DUS: het is handig even een paar dingen van elkaar te onderscheiden!

  1. Misbruik het woord structuur niet! Volgens van Dale is structuur: manier waarop een samengesteld geheel is opgebouwd Hé, dat biedt perspectief! Leg ik zo verder uit
  2. het klopt dat een deel van de mensen een metaprogramma (NLP term voor een informatieverwerkingsvoorkeur heeft) heeft dat inhoudt dat ze houden van planning, overzicht en doen zoals je gepland hebt. Leg ik zo verder uit
  3. het klopt ook dat een deel van de mensen diezelfde plandrift en behoefte aan overzicht obsessief aan anderen oplegt omdat dat een vals gevoel van controle geeft. Leg ik ook zo verder uit

Oef, dit gaat een lang verhaal worden vrees ik. Nou ik ga mijn best doen.

  1. Structuur is dus een samenhang binnen een geheel. Daar staat dus bijvoorbeeld niets over tijd. Hooguit gaat het over voorspelbaarheid. dat je weet dat dingen in jouw systeem (gezin, bedrijf) gaan op een bepaalde manier. Zo is in ons gezin onderdeel van de structuur dat je naar je lijf mag luisteren (ergo: langer in bed blijven, een spijbeldag nemen indien echt nodig, niet eten als het volgens de klok wel moet, wel eten als het volgens de klok niet moet etc), dat er vrijwel altijd ruimte is om te knuffelen en dat of je je tanden poetst of niet écht iets wat je maar zelf regelt en ik niet ga lopen controleren. Dat ik me voor sommige van deze voorbeelden kapot schaam hardop te zeggen (nou ja te schrijven) heeft ook weer iets met punt drie te maken. Kom ik dus weer op terug!
  1. Er bestaat een metaprogramma judging versus perceiving. Het komt hier op neer: Dit metaprogramma gaat over de vraag hoe je je leven in de basis wil leiden. Wil je een gepland en georganiseerd leven of meer spontaan en flexibel? Het zal je misschien verbazen dat dit onderscheid gemaakt wordt maar ik heb dit niet zelf verzonnen. En het is echt niet zo dat georganiseerd en gepland leven beter is dan spontaan en flexibel, of andersom. Wat past het beste bij je en waar voel jij je prettig bij?

Voorbeeld over een vriendin: Wanneer ze met vakantie gaat, dan heeft ze een week tevoren haar lijsten klaar. Voor elk gezinslid een lijst met wat er mee moet, een to-do lijst voor de laatste dag en een lijst voor de oppas voor huis en huisdieren. Helaas werkt niet iedereen in huis mee en dat geeft nog wel eens ruzie. Haar partner bedenkt het liefst een uur voor vertrek wat er gedaan moet worden. De kinderen hebben allebei een andere voorkeur: de een gelooft in last minute en de ander in goed gepland. En dat allemaal al voordat de vakantie überhaupt begonnen is.

Dit metaprogramma gaat dus over hoe je zaken aanpakt. Een vakantie of de organisatie van een verjaardagsfeestje, maar ook wat werk betreft gelden hier de twee verschillende voorkeuren. De vraag is: zou je er de voorkeur aan geven dat het gepland en keurig uitgewerkt gaat (judger) of heeft het je voorkeur om wat flexibeler te zijn (perceiver)?

De judger

  • Zal zaken bij voorkeur plannen en daarna volgens plan uitvoeren.
  • Is meestal geneigd om noodzakelijke wijzigingen of nieuwe dingen gemakkelijk over het hoofd te zien.
  • Zorgt ervoor dat zaken goed geregeld en afgerond worden.
  • Is (pas) tevreden als een conclusie wordt bereikt of een beslissing is genomen.
  • Zoekt in beslissingen en uitvoering naar structuur en systematiek.
  • Bespreekt zaken vaak aan de hand van ordelijke plannen, tijdsplanningen en lijstjes.
  • Houdt niet van verrassingen en probeert deze zoveel mogelijk te vermijden.
  • Laat over standpunten en beslissingen geen onduidelijkheid bestaan, houdt niet van open eindjes.
  • Praat in termen van resultaten en vorderingen, zinvolheid en koers.
  • Is sterk gericht op de taken die uitgevoerd moeten worden.

De perceiver

  • Is flexibel in het werk en past zich aan de omstandigheden aan.
  • Is geneigd noodzakelijke maar onplezierige taken nog wel eens voor zich uit te schuiven.
  • Houdt openingen om op het laatste moment nog dingen te kunnen aanpassen.
  • Is nieuwsgierig van aard en blij met nieuwe invalshoeken op zaken, personen of situaties.
  • Stelt beslissingen gemakkelijk uit omwille van het vinden van meer alternatieven of andere opties.
  • Past zich gemakkelijk aan in veranderende situaties en vindt gebrek aan verandering vaak beklemmend.
  • Heeft geen moeite met plannen en tijdsplanningen, maar houdt niet van harde ‘deadlines’.
  • Houdt van verrassingen en improviseert vaak.
  • Verwacht vaak ook van anderen dat zij zich aanpassen aan de situatie van het moment.
  • Houdt van open eindjes met als mogelijkheid om zich aan te passen aan nieuwe omstandigheden.
  • Houdt van mogelijkheden en kansen, flexibiliteit en onafhankelijkheid.
  • Is in groepen sterk gericht op de wijze van samenwerking in plaats van op de inhoud van de samenwerking.

 

Nou dat was een heel verhaal! Volg je me nog? Heb je jouw voorkeur al een beetje in de smiezen? Dus iemand met een voorkeur voor judging (het is een schaal, dus je ‘bent’ niet het een of het ander maar hebt een voorkeur) houdt van die schema’s, picto’s en uitgewerkte notulen! En ons brein zit nou eenmaal zo in elkaar dat je aanneemt dat wat voor jou werkt, ook wel voor de rest zal werken! Ik zou zeggen, neem eens aan dat wat voor jou werkt voor jou werkt. Punt. En ga eens onderzoeken wat voor een ander werkt zonder je eigen voorkeur mee te nemen.

Dan hebben we nog punt drie, de structuur voor vermeende controle. Ben ik zelf ook supergoed in hoor. Wil ik van manlief weten hoe laat hij het tuinschuurtje af gaat timmeren, liefst hoe lang hij er over gaat doen en of hij wel of geen pauze neemt. Beetje overdreven natuurlijk maar toch….Ik kan ook nog wel eens een planning afdwingen omdat IK dan weet waar ik aan toe ben. En dan verlies ik uit het oog of dat voor de ander nou wel zo lekker en functioneel is. Want eerlijk: mijn man is net zo’n perciever als ik en zou graag leven volgens een ‘dat zien we wel’. Maar ook iemand die anderen graag blij maakt en voor je het weet in een keurslijf van andermans planning is beland. Nou ik kan je van sommige van mijn dwingend gedrag zeggen dat dat een hele mooie manier is om hem de tent uit te jagen. Dan is mijn planning even iets te dwingend. Maar ik heb bijgeleerd. Al was het maar omdat ik eigenlijk ook zo ben. Als ik een eindje ga lopen met de hond en hij zou vragen hoe lang ik weg blijf, krijg ik al bijna vlekken in mijn nek. Weet ik veel! Dat zie ik wel!

Oh ja en ik zou terugkomen bij punt drie op dat kapot schamen. Nou weet je: we laten dus zo vaak die mooie kant zien. Kindertjes die keurig aan de keukentafel huiswerk maken, prachtig dinertje met kaarslicht terwijl het grut al in bed ligt, strakke planning voor het bedrijf om de komende financiële crisis door te komen. Alsof het minder is als je kinderen tot elf uur in hun onesie in bed hun grammatica leren of de hond absoluut niet hoeft leren klokkijken want de uitlaattijden variëren nogal. En al die andere voorbeelden van iets minder op tijd en regels gebaseerd gedrag ga ik dus lekker niet geven, je zou eens een verkeerd beeld kunnen krijgen van ons gezin!

 

Tot morgen,

Cathelijne