Tim

Oktober 2013

Tim (laten we hem even zo noemen) zit bij mijn dochter op school. Tim is net vier, zit niet bij haar in de klas en toch heb ik al ruimschoots over dit ventje gehoord. Dit ventje is namelijk een brok energie. Zo klein als ’ie is, is het woord stuiterballetje een understatement. Dus heb ik al hilarische verhalen gehoord over Tim die tijdens een excursie naar het vliegveld uit de pilotenstoel geplukt moest worden. Maar ook verdrietige verhalen over een juf die echt enorm haar geduld verloor en Tim die met een toevallig aanwezige mama bij de zandbak moest gaan afkoelen. Je kind zal maar een Tim zijn! De kans is groot dat je stapelgek bent op dat joch. De kans is ook groot dat je nu deze gedragsuitspattingen nog met de mantel der liefde wil bedekken. En de kans is groot dat je je waarschijnlijk stiekem toch ook zorgen maakt. Net als de juf op de crèche vroeger, de kleuterjuf nu en wie weet de zwemleraar straks. En dan wordt door één van hen de voorzichtige suggestie gedaan dat het eens tijd is voor een diagnose. Wist je dat uit onderzoek blijkt dat volwassenen met ADHD relatief weinig last hebben van ADHD? Weet je waar ze last van blijken te hebben? Van onzekerheid, van frustratie, van het gemis aan contact met anderen of van hun woedeaanvallen en somberheid. Allemaal dingen die niet één op één aan ADHD vast zitten. Maar wel allemaal dingen die er vaak bij meekomen. Door de reacties die komen op kindertjes buiten de bandbreedte. Moeten we dan maar toezien hoe deze kinderen de klas op de kop zetten, aan leren vaak niet toekomen en over grenzen van hun klasgenootjes heen banjeren onder het mom van “we willen hem niet nog onzekerder maken”? Welnee. Maar wat we te vaak vergeten is dat deze kinderen misschien wel nog gevoeliger zijn dan anderen voor afwijzing en waardering. Dat deze kinderen misschien wel nog sneller van binnen het onbewuste besluit nemen “ik doe er niet toe”. En wat ik in de praktijk dan zie? De één gaat vanuit die onzekerheid nog harder schreeuwen en nog drukker doen en wordt daarmee ‘nog meer ADHD’. De ander zet zijn gevoel uit en struikelt daarmee nog meer over zijn tas en over andermans grenzen. En weer een ander trekt zich juist terug, wordt stiller en verlegen. En voor je het weet heet dat dan faalangst of ADD. Dus lieve ouders, juffen, meesters, opa’s, oma’s en vriendjes: we zien de diagnose ADHD soms al mijlenver aankomen. En als die er eenmaal is, dan denken we dat dat het einde van een zoektocht is. Maar het is ook weer een begin. Het begin van een zoektocht: hoe kan dit kind zijn zelfvertrouwen behouden en groeien. Hoe kunnen we de aandacht weghouden bij het probleemgedrag en focussen op wat we waarderen in het kind. Oók als je er drie in je gezin hebt, of dertig in een klas. Ik hoop dat Tim dat grappige innovatieve ventje mag blijven. Dat hij respons zal krijgen uit de wereld die hem doet groeien. Zodat hij straks niet verlegen, boos, angstig of depressief door het leven hoeft te gaan, maar als een grappige innovatieve volwassen man!